Hiërarchie, leiderschap en micro-politiek. 5. It’s politics

69813212_374908443417129_3276976977885528064_n
("Lo Crudo de la Bestialización ", Ricardo Garcia - Venezualian Pavilion 
at the Venice Art Biennale 2019)

Elke groep doet aan micro-politiek. Wie heeft het meeste invloed? Hoe worden de voordelen van invloed verdeeld? Hoe worden onvrede en frustratie over de onderlinge verhoudingen opgelost? Zeker in organisaties die de teugels van hiërarchie vieren zijn deze vragen schering en inslag. In 8 afleveringen laten we ons licht schijnen over hiërarchie in groepen: waarvoor is het nodig en hoe hou je hiërarchie gezond?

De realiteit van groepen is een mix van beide dynamieken. Groepen hebben er alle belang bij om een rangorde te installeren die zoveel mogelijk gebaseerd is op merites: “Je moet het waard zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor de groep”. De groep bepaalt met andere woorden de hiërarchie. Anderzijds is hiërarchie ook een pikorde waarvoor gestreden worden. Karakteriële en zelfs fysieke elementen spelen mee en “de sterkste haalt het”. Het meest accurate beeld van hoe hiërarchieën ontstaan is dan ook politieke verkiezingen. Groepsleden verwerven status door te ijveren voor de gunst van de andere groepsleden, net zoals politici strijden voor de hand van de kiezer. Ze doen dit door hun kwaliteiten uit te spelen en te tonen dat ze groepsbelang boven eigenbelang stellen. Ze zullen de groep niet achter zich krijgen als ze zich egoïstisch of brutaal gedragen. Anderzijds spelen drive en kracht mee. Het zijn indicatoren voor een groep dat de persoon geschikt is om verantwoordelijkheid te dragen.

Het ontstaan van hiërarchie is dus zowel een coöperatief als competitief gebeuren. Het komt er op aan om snel en meer dan anderen te tonen dat je competenties hebt die de groep vooruit helpen en/of dat je ijvert voor de groep, niet voor jezelf. Dominante groepsleden doen dit, ook al zijn ze niet noodzakelijk competenter of altruïstischer dan andere groepsleden. Ze hebben met andere woorden door wat groepen willen zien om meer status of macht te krijgen. Eenmaal een hiërarchie zich gevormd heeft blijft ze niet gevrijwaard van conflict. Statusconflicten zijn normaal in groepen. Expertise claimen, coalities vormen, de andere ondermijnen, dominantie zijn typische manieren om status te claimen. Statusconflicten zijn meer dan relatie-, proces- en/of taakconflicten negatief voor samenwerking in groepen. Dat komt omdat status een structureel kenmerk is van groepen en er dus veel van afhangt. Bovendien is iedereen altijd betrokken als er een statusconflict is[i].

In onderstaande tabel vatten we de conclusies uit het onderzoek over het ontstaan en de functie van hiërarchieën samen, waarbij de micro-politieke theorie de meest realistische kijk geeft[ii].

Functionalistische theorie Dominantie-

theorie

Micro-politieke theorie
Ontstaan van hiërarchie De groep geeft status en macht aan degene die nuttig is voor de groep Het groepslid verbetert zijn status en macht door ervoor te strijden Groepsleden zijn competitief in het tonen van hun nut voor de groep en worden zo gekozen.
Status door… Competenties en inzet voor de groep Motivatie en vermogen om te domineren Motivatie en het vermogen om de groep te overtuigen
Werkingsprincipe Meritocratie Pikorde Verkiezing
Proces Coöperatief Competitief Beiden, met competitie die het wint in snelheid

Wordt vervolgd: 6. Vijf aanbevelingen.

 

[i] Bendersky, C., & Hays, N. (2012).

[ii] Anderson, C. & Kennedy, J. (2012)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s