Hiërarchie, leiderschap en micro-politiek. 8. Tot slot: meer bonobo, minder chimpansee.

69887326_449166435686291_491043838584946688_n
("Our time for future caring", Indian Pavilion at the Venice Art 
Biennale 2019 - "I am not a seer, rishi or a philosopher of non-violence; 
I am only an artist with the desire to develop the art of non-violence
in the realm of resistance" (Extract Letter from M. Ghandi to A. Hitler)

Elke groep doet aan micro-politiek. Wie heeft het meeste invloed? Hoe worden de voordelen van invloed verdeeld? Hoe worden onvrede en frustratie over de onderlinge verhoudingen opgelost? Zeker in organisaties die de teugels van hiërarchie vieren zijn deze vragen schering en inslag. In 8 afleveringen laten we ons licht schijnen over hiërarchie in groepen: waarvoor is het nodig en hoe hou je hiërarchie gezond?

8. Tot slot.

Deze zomer nam ik deel aan twee trainingen. De eerste was zelforganiserend, met een groep van vijf gelijkwaardige deelnemers. De tweede werd geleid door twee docenten. In de eerste groep nam de meest ervaren en wijze deelneemster de lead. Haar voorstellen of suggesties werden gemakkelijk gevolgd. In de tweede groep was de hiërarchie duidelijk en aangezien we vrijwillig voor de training gekozen hadden was er geen twijfel over de legitimiteit ervan. Kortom: de theorie van hiërarchie in actie. Leiders met expertise en motivatie voor het groepsbelang kregen de lead. En dan begon de micro-politiek. In de eerste groep was er een andere deelneemster die met veel flair en motivatie de groepsactiviteiten mee op sleeptouw nam. Aangezien de hiërarchie informeel en de groep ‘zelforganiserend’ was, was dit volledig legitiem. Tot de leading ladies de paar regels die we losjes afgesproken hadden minder begonnen na te leven en gaandeweg ook minder zorg besteden aan de agendavorming. De gelijkwaardigheid sijpelde weg. In de tweede groep profileerde een deelnemer zich als assistent van de trainers. Hij nam meer taken op zich dan nodig en nam meer plaats in tijdens discussies. De trainers lieten dit betijen tot zelfs op een punt dat ze zich gedrieën minder hielden aan de regels van de groep en het leiderschap minder duidelijk werd.

Het zijn twee voorbeelden van micro-politiek: hoe rangorde ontstaat en de effecten ervan. Hoe gezond de hiërarchie ook was, toch speelden ook persoonlijke belangen, dominantie, eerzucht mee. En deze ontlokken op hun beurt dan weer vragen en emoties. In de eerste groep bracht ik de derde dag onder woorden wat ik voelde. Mijn uitspraken creëerden onveiligheid en deden geen deugd aan de groepssterkte. In de tweede groep gooide ik het over een andere boeg. Ik concentreerde mij op wat er te leren viel en besloot om de docenten niet aan te spreken op wat ik observeerde, noch om die ene deelnemer feedback te geven over zijn dominant gedrag. Ik zette me in voor de groep en nam taken op die anderen over het hoofd zagen, en zocht contact met deelnemers die minder aan bod kwamen. De groepssfeer bleef positief. Ik behield een goed gevoel over mezelf en werd gaandeweg ook gezien als een bepalend groepslid. Ik ontwikkelde zelfs een positieve houding tegenover het haantje de voorste en zag gaandeweg dat mijn gevoelens, hoe legitiem ook, vanuit het collectieve belang ‘klein’ waren. In de eerste groep had ik me meer als chimpansee gedragen en door openlijk feedback te geven de bestaande orde uitgedaagd. In de tweede groep was ik meer bonobo geweest. Ik deed geen afbreuk aan de goede sfeer, had mijn eigen leiderschap én die van anderen versterkt. Het resultaat was meer gedeeld leiderschap. In deze tijden waarbij samenwerking in groepen en teams, inclusie en xenofilie belangrijk zijn: meer bonobo, minder chimpansee.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s