Het glas is te klein

vol glasOp dit moment start een wereldwijde bijeenkomst van ‘ecovillages’, gemeenschappen die het werk maken van de samenlevingscrisis. Inspirerende sprekers zullen het hebben over aanpak van klimaatverandering, de economie van de ‘common goods’, heruitvinding van organisaties, mensenrechten, ecosystemen en dergelijke meer. Een van de sprekers, Thomas Hübl gebruikte vorig jaar het beeld van het glas om uit te leggen wat we meemaken als mens. De complexiteit overstijgt ons menselijk vermogen, zoals een glas water overloopt als het vol is. De uitdaging is dan om het glas te vergroten. Hoe kunnen we leren omgaan met grotere complexiteit?

Ik moest aan het glas denken nu we samen met het departement onderwijs van de Vlaamse Overheid de resultaten aan het evalueren zijn van het bijzondere traject dat 12 scholen het voorbije kalenderjaar gelopen hebben om hun schoolleiderschap te professionaliseren. Ze zijn samen gekomen tijdens drie expertdagen en drie intervisiemomenten. De inhoud van het traject was gedeeld leiderschap: hoe kan de schoolleider de complexiteit van vandaag trotseren? Uit de evaluatie blijkt dat het gevoel van competentie bij de directeurs gedaald is. Ze scoorden zichzelf minder hoog op vragen als “kunnen initiëren, plannen en uitvoeren van onderwijsvernieuwing” (van gemiddeld 5,2 naar 4,4 op een schaal van 1 tot 7)  of “leraren ondersteunen wanneer ze worstelen met spanning en stress” (van 5,3 naar 4,7). Het traject heeft dus eigenlijk het omgekeerde bereikt van wat de bedoeling was: de schooldirecteurs competenter maken. Of toch niet? Want tezelfdertijd rapporteren ze een stijging van gedeeld leiderschap: onder andere “medewerkers betrekken bij belangrijke beslissingen” (van 5,4 naar 6,2), “het mogelijk maken van teamwerk” (van 4,4 naar 5,2). 2/3 van de directeurs rapporteren ook dat hun rol veranderd is door het traject en meer dan de helft dat ze verschillende nieuwe inzichten verworven hebben en ook reeds toepassen.

Het hele traject was op verschillende terreinen vernieuwend. Uit elke school namen een leerkracht, een directeur en iemand van het schoolbestuur deel. Doorheen het traject wisselden inhoud, persoonlijke reflectie en actie elkaar af op de drie niveaus van ‘ik-als-leider’, ‘wij-als-team’ en ‘wij-als-school’. De nadruk lag op inbedding en vooral ook kennisoverdracht naar de vier pedagogische begeleiders, zodat die zelf verder kunnen met het materiaal bij andere scholen. Dat is ook gebeurd. Elke pedagogische begeleider plant workshops, reflectiemomenten, oefeningen met het ontwikkelde werkmateriaal. Bovendien heeft zowat elke school stappen gezet zoals duidelijkere werking van vakgroepen en werkgroepen, duidelijkere rolverdeling tussen bestuur, directeur en teams, ontwikkelen/heractiveren van gedeelde missie en ambitie. Het glas van de school is met andere woorden groter geworden en dat gaat samen met het ontregelende besef van de schooldirecteur dat het eigen glas te vol geworden is.

Any comment?

PS: we werken momenteel aan een werkboek ‘naar gedeeld schoolleiderschap’ op basis van deze ervaring. Wie meer wil weten of hierrond wil samenwerken, neem gerust contact op.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s