Blog

Onderweg naar gedeeld leiderschap

20180920_160432Deze week startte het pad naar gedeeld leiderschap voor 14 schooldirecteurs. In plaats van inhoudelijk losstaande opleidingsdagen koos deze groep voor een traject met duidelijke doelstellingen en opbouw rond het idee van gedeeld leiderschap. Moedig, want het vraagt meer persoonlijke betrokkenheid, inzet en energie. We begonnen in een cirkel, het symbool van samenwerken op voet van gelijkwaardigheid. En we bespraken zorgvuldig de ‘hopes’ en ‘fears’ over het traject en toonden zo de kracht van iedereen ‘stem’ geven, zeker ook de meest kritische of tegendraadse en zo als groep engagement te nemen. Door ook een uitgebreide nulmeting te doen over gedrag en houding en leiderschap toonden we ons engagement om evidence based te werken. In de namiddag verkenden we ‘beelden over leiderschap’ in de groep. Is een leider iemand die de antwoorden heeft en duidelijkheid kan brengen? Of eerder iemand die inspireert en motiveert? Of is iedereen een leider en zit het meer in de groep? Wat we denken over leiderschap bepaalt hoe we ons gedragen tegenover onze leider en wat we verwachten van medewerkers. Als check out vroegen we de groep hoe ze erbij zaten: “goed begonnen. Ik heb honger” “goesting” “benieuwd naar het vervolg” “tempo wat laag op het einde” “getriggerd” “kijk uit naar het doorwerken op 1 thema” (x2) “hier moet ik over nadenken, inspirerend” “zoekend, wat onzeker, het gevoel besluipt me dat ik ouder word” “ik kan er mee aan de slag in het team, concreet,” “nieuwsgierig en goed dat er niet te veel theorie is”. De kop is er af. De toon is gezet. In leiderschapsontwikkeling maakt de zekerheid van het eigen gelijk plaats voor de veiligheid van het samen op zoek gaan. De volgende tweedaagse verkennen we “de kleren van de leider”: welke overtuigingen, motieven, kwaliteiten en waarden heb ik als schoolleider?

Meer informatie: contacteer Koen Marichal of Griet Peeraer

Warm leiderschap voor warme scholen.

Deze morgen werd het tweede werkingsjaar van het project ‘Warme Scholen‘ feestelijk afgetrapt in het Sint-Pauluscollege te Gent. Vijftig scholen uit alle netten zetten de leerling en zijn of haar geluk centraal als voorwaarde voor leren en ontwikkeling en herdenken hun structuur en ontwikkelen hun cultuur vanuit dat idee. “Als je je niet goed voelt in je vel, dan word je niet graag uitgedaagd. En om je goed te voelen in je vel moet het veilig zijn,” opende Tom Van Acker, een van de bezielers van het project. Dat “zich goed voelen” is de kompaswaarde van de warme school. En terecht. Heel het eenzijdige mediatieke debat over de onderwijskwaliteit gaat voorbij aan de talloze jongeren in nood of gedemotiveerde jongeren. Dan enkel met de cognitie bezig zijn is ‘eng’, in beide betekenissen van het woord. Leerlingen van het college toonden zonder woorden waarover het ging: gepest worden, je alleen voelen, uitgesloten worden. En geconfronteerd worden met leerkrachten, begeleiders en directies die geen aandacht hebben voor het welbevinden van de kinderen, en er zich van afmaken met dooddoeners als “geen tijd” of “iedereen wordt al eens gepest”. Ook op andere manieren was voelbaar waar het om draait in de warme scholen. Veel leerlingen op de gaanderijen van het magnifieke atrium. Zij staan centraal. Karmal Kharmach lanceerde de mascotte van de scholen “Warme William” met de nodige humor. De ministers van Jeugd en Cultuur, van Welzijn en van Onderwijs zaten samen op de bank met Kharmach en Warme William en toonden zo dat samenwerking de weg vooruit is als overheid, niet de bureaucratische schotten tussen en politieke gevechten rond bevoegdheden.

Achteraf had ik nog een gesprek met Tom Van Acker over het nodige leiderschap om scholen warm te maken. In zijn nieuw boek met Yves Demaertelaere “Op grote schaal scholen slim organiseren” houdt hij een bevlogen pleidooi voor sterke, durvende leiders van verandering. Hij slaat de nagel op de kop. We hebben geen schoolleiders nodig van de status quo en de goede orde, maar van verandering en dynamiek. Tezelfdertijd is het hoog tijd om voorbij de clichés van leiderschap te kijken. Pleiten voor sterke leiders is gemakkelijk en kan het probleem versterken. Hoe hoger we de lat leggen voor schoolleiders, hoe moeilijker er over te springen valt. “Onzekerheid toelaten, kwetsbaarheid inbrengen, bescheiden worden, daar gaat het over in de ontwikkeling van krachtig, authentiek leiderschap,” zei ik, “niet het installeren van grote verwachtingen en druk zetten.”

Tijdens mijn rit naar huis ging een nieuwsitem over de ambitie van Japan om tegen 2050 een lift naar de ruimte te bouwen. Die zou toelaten om goederen en mensen van de aarde naar de ruimte te brengen, 36.000 km ver. Gevraagd naar een reactie zei Lieven Scheire: “Onmogelijk? Zij die zeggen dat het niet zal lukken moeten niet in de weg lopen van zij die het aan het doen zijn.” Zo ook met de warme scholen vinden wij bij Stalla.